Hiện tượng ngắn mạch

1. Khái niệm

– Ngắn mạch (hay còn gọi là đoản mạch) là hiện tượng các dây dẫn pha chạm nhau hoặc chập dây trung tính. Khi xảy ra hiện tượng này tổng trở của hệ thống giảm đi. Dòng điện tăng lên đáng kể gọi là dòng điện ngắn mạch.

Hình 1. Hiện tượng ngắn mạch.

2. Các dạng ngắn mạch

  • Ngắn mạch ba pha, nghĩa là ba pha chập nhau.
  • Ngắn mạch hai pha, nghĩa là hai pha chập nhau.
  • Ngắn mạch một pha, nghĩa là một pha chập đất hoặc chập dây trung tính.
  • Ngắn mạch hai pha nối đất, tức hai pha chập nhau đồng thời chập đất.

3. Nguyên nhân dẫn đến ngắn mạch

  • Cách điện bị hỏng.
  • Do các yếu tố thiên tai (gió to làm gẫy cây, đổ cột, dây dẫn chập nhau; sét đánh gây phóng điện…)
  • Do nhầm lẫn trong quá trình đấu nối, sữa chữa.

4. Hậu quả của ngắn mạch

  • Phát nóng cục bộ rất nhanh, nhiệt độ lên cao do dòng ngắn mạch rất lớn gây cháy nổ, hỏng thiết bị.
  • Sinh ra lực cơ khí lớn giữa các phần tử của thiết bị điện, làm biến dạng, vỡ các bộ phận khác.
  • Gây sụt áp lới điện làm động cơ ngừng quay.
  • Gây mất ổn định hệ thống điện do các máy phát bị mất cân bằng công suất, quay theo những vận tốc khác nhau dẫn đến mất đồng bộ.
  • Nhiều phần tử của mạng điện bị cắt ra để loại trừ điểm ngắn mạch, làm gián đoạn cung cấp điện.

Hình 2. Hậu quả của ngắn mạch.

5. Bảo vệ thiết bị khi có sự cố ngắn mạch xảy ra

  • Sử dụng các thiết bị bảo vệ trong mạch điện có khả năng cắt mạch khi có sự cố ngắn mạch như: MCB, MCCB, cầu chì…
  • Cầu chì là thiết bị bảo vệ ngắn mạch phổ biến và dễ sử dụng nhất.

Hình 3. MCB, MCCB, cầu chì.

6. Sử dụng cầu chì bảo vệ ngắn mạch

Hình 4. Các loại cầu chì.

Khi xảy ra hiện tượng ngắn mạch, dòng điện ngắn mạch trong dây dẫn là rất lớn, dây chảy của cầu chì bị đứt làm cho mạch điện bị hở, bảo vệ các thiết bị điện.

Hình 5. Dây chảy của cầu chì bị đứt khi có sự cố ngắn mạch.

error: Real Group - Efficiency Projects